چای قند پهلو

 
عدالت سلطان به نسبت با رعیت
نویسنده : محمد رضا زهرایی - ساعت ٢:٥٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/٤/٢۳
 

عدالت سلطان به نسبت با رعیت

عبالرزاق کاشانی از علمای شیعی و از عرفای قرن هفتم  و از مبلغان و مفسران محیی الدینی در رساله تشریقات  در تشریق چهارم «در عدالت سلطان به نسبت با رعیت» می نویسند:

پادشاهی بردو قسم است استحقاقی و تغلبی

استحقاقی بر دو قسم است: یکی آنک مرتبت ولایت باطن با ملک ظاهر در او جمیع جمع بود واین پادشاه امام ائمه عالم و ملک ملوک ارض است به استحقاق. و عدالت او را اصلی و ذاتی است و دیگران کسبی است. وچون عدل اورا ذاتی است داند که سیاست عالم چگونه باید کرد وهرکس را چه باید فرمود و چگونه باید داشت. وبر اهل عالم طاعت و تعظیم او از روی اعتقاد و انقیاد، طوعا ورغبة، ظاهرا و باطنا واجب...(ائمه معصومین)

قسم دوم  از پادشاهی به استحقاق آن بود که او را مرتبه کمال ولایت نباشد تا امام مطلق بود بل در مرتبه علما و حکما و افاضل باشد ودر علم و حکمت افضل همه و در فر و شکوه یگانه؛ توحیدش در مرتبه علم الیقین وکار ملک ودین به آیین، و عدالت اورا ملکه و قدم او در عالم مفید برکت. و این پادشاه نائب امام مطلق و خلیفه حق باشد کما ( قال موسی لاخیه هارون اخلفنی فی قومی و اصلح).همه را از اروی اعتقاد تعظیم و توقیر او فروتر از مرتبه انبیا و اولیا و برتر از جمیع مراتب مردم به جان و دل واجب و مواظبت بر دعا و ثنای او لازم، و ازروی ظاهر در خدمت و طاعت و مدح او به حسب استطاعت مساوات با امام اول فریضه.(ولی فقیه)

ودر قسم ملک تغلبی می گوید:عدالت متغلب اتفاقی است نه ذاتی.یعنی اصالت ملک  و پادشاهی برجور است ولی برخی اوقات بواسطه وزرای عادل عدالت محقق می شود.ومیگوید: ظاهرا نه به اعتقاد بلکه به انقیاد اطاعت او لازم بود و یاری او بر دیگر متغلبان واجب، جهت مصلحت حفظ نظام جمهور و ضبط انتظام امور.ولی منتظر امام عادل می باید بود.

و اگرملک تغلبی با مردم به ناحق  حکم کند همه را یاری حق  و تقویت مستحق لازم است.حتی اگر از جهت  تعداد و امکانات کم باشند.(حکومت های غیر ولایت فقیه ویا امام معصوم)


 
comment نظرات ()